Bilgisayar parçaları gelişip, tüketici ihtiyaçları artıkça, güç kaynaklarının önemi de artıyor. Kullanıcıların ihmal ettiği güç kaynakları aslında bilgisayarımızın can damarları. Özellikle voltajların sürekli yükselip alçaldığı ülkemizde, güç kaynağının önemi büyük

Şunu bir düşünün. Bir bilgisayar toplarken neredeyse tüm parçaları araştı rarak ve sorarak alıyorsunuz. İşlemci, ekran kartı, anakart, RAM, sabit disk, DVD yazıcı akla gelebilecek ne varsa en iyisini, en uygun fiyata almak için dolaşmadığınız kapı kalmıyor. Ama iş kasaya gelince, nedense en ucuz olsun diye düşünüyoruz. En şık görünen ama fiyatı en ucuz olan kasayı onca para verdiğiniz sisteminize layık görüyoruz.

Halbuki bu yaptığınız işlemin, dünyanı n en güçlü motoruna sahip bir otomobili, Murat 124 kasasına koymaktan farkı yok. Şunu unutmayın ki, heran kalitesiz bir kasa ve güç kaynağı kullandı- ğınız için sabit diskiniz bozulabilir, anakartınız, işlemciniz, ekran kartınız, RAM'leriniz yanabilir ve siz 80-100 dolar kar edeceğ im diye 1.000 dolarlık bir zararla karşılaşabilirsiniz.

Riskler neler?

Kalitesiz bir güç kaynağı kullanmanın en büyük riski hiç şüphesiz, bilgisayar bileşenlerinizin zarar görmesi. Sorun 10-20 dolarlı k bir güç kaynağının yanmasından çok daha büyük. Eğer şansınız varsa, bir voltaj gidip gelmesinden sonra patlayan ya da bileşenleriniz çok güç tüketmesi nedeniyle bozulan bir güç kaynağıyla bu olayı atlatabilirsiniz. Ancak çoğu zaman bu kadar şanslı olamazsanız ve böyle bir olay durumunda bilgisayarınızdaki parçaların bir ya da birkaçı veya tamamı yanabilir.

Elbette zarar bununla da bitmiyor. Sabit diskinizin bozulması sonucu içinde olan herşeyin uçup gitmesi, çoğu zaman size bir bilgisayar masrafından çok daha fazlaya patlar. fiöyle bir düşünün, çok önemli iş dosyaları- nız, yıllardır bilgisayarınızda sakladığınız belgeler, fotoğraşar, videolar, şarkılar ne varsa, sabit diskiniz bozulduğu için yok olup gidiyor? Bu benim başıma gelmez demeyin ve çok geç olmadan kalitesiz güç kaynağınızı kaliteli bir güç kaynağıyla değiştirin.

Bilgisayar bileşenleri gün geçtikçe daha çok güç istiyor

Bugün, sabit disk, DVD yazıcı, RAM, işlemci, anakart, ekran kartı gibi temel bileşenlerden oluşan ve çok üstün özelliklere sahip olmayan parçaların kullanıldığı sisteminiz ucuz kasalarla gelen güç kaynağı tarafı ndan belki rahatlıkla çalışabilir.

Bununla birlikte ilerleyen zamanlarda mutlaka bilgisarı nızı geliştirmek, güncellemek ya da yeni donanımlar eklemek isteyeceksiniz İkinci sabit disk, ikinci yazıcı, USB cihazlar, daha gelişmiş ve güç kaynağını sömüren bir ekran kartı takıp, güncel oyunları oynayabileceğ iniz, daha sorunsuz çalışan ve daha çok işinize yarayan bir bilgisayara sahip olmak istediğinizde artık 20 dolarlık kasanı zla birlikte gelen güç kaynağınız sisteminizi kaldırmamaya başlayacak gün geçtikçe daha çok S.O.S. belirtileri verecek.

Siz bu belirtileri görmezden gelip, üzerinde yazan Watt değerini vermeyen güç kaynağınızı görmezden gelmeye devam ettiğinizde, bir voltaj dalgalanması ya da aşırı yüklenmeden dolayı güç kaynağınız patlayacak.

Gücün yetmediği nasıl anlaşılır?

Gücün yetmediğinin en büyük göstergesi, bilgisayarınızın sürekli kitlenmeye başlaması ve mavi ekran göstermesidir. Bunun dışında sisteminiz çok sık kendini yeniden başlatıyorsa ya da program çalıştırdığınızda donmalar oluyorsa, güç kaynağınız büyük ihtimalle sisteminizi kaldırmıyordur. Genelde siz bu sorunlarınızın RAM'inizden, sabit diskinizden, işlemcinizden ya da anakartı- nızdan kaynaklandığını düşünürsünüz.

Halbuki bu tip sorunların en önemli ve birincil nedeni güç kaynaklarıdır. Kalitesiz güç kaynakları nın en çabuk zarar verdiği bileşen ise sabit disklerdir. Sabit diskinizden sürekli ses geliyorsa ve takılıyorsa bilinki büyük ihtimal güç kaynağınız bilgisayarınıza yeterli güç sağlayamadığı için sabit diskinizin kafası nı bozmuştur.

Bir bilgisayar ortalama ne kadar güç çeker?

Standart bir bilgisayar için genelde gerçek 300 Watt'lık bir güç kaynağı yeterli olur. Neden burada gerçek sözünü kullanı- yoruz? Çünkü piyasada bulunan 20 dolarlık kasalarla gelen güç kaynakları ya da 15-20 dolara ayrı satılan güç kaynakları üzerlerinde yazan gerçek Watt değerini vermezler. Genelde yarısını ya da daha azını verirler.

Yani siz 300 Watt'lık güç kaynağı kullanı- yorum zannederken 150 Watt'lık bir güç kaynağı kullanıyor olabilirsiniz. Standart bir sistemden kastımız, ayrı güç girişi olmayan bir ekran kartı, anakart, işlemci, ram, standart fanlar, tek sabit disk, tek DVD-CD yazıcı olan bir sistem. Böyle basit bir bilgisayarda gerçek 300 Watt de- ğerini veren, voltaj ve devre koruması olan bir güç kaynağını rahatlıkla kullanabilirsiniz. Ama sisteminizde kullandığınız bileşenler artı kça, örneğin ikinci sabit disk, ikinci disk yazıcı, güç girişi olan bir ekran kartı, gelişmiş fanlar, çok sayıda USB cihaz vs... en az 350-400 Watt ve daha üstü güç kaynaklarına yönelmeniz gerekmektedir.

Ortalama bir PC'nin ne kadar güç tükettiğini hesaplamak için, kullanı lan işlemci büyük önem taşımakta. Bugün Intel'in masaüstü bilgisayarlar için olan çift çekirdekli Core 2 Duo işlemcileri saat hızlarına göre, 65 Watt'la - 130 Watt arasında enerji kullanmakta. AMD tarafındaysa, X2 işlemciler 89'la, 125 Watt arasında enerjiye ihtiyaç duyarlar. Anakartlar yazıcılar 25-30 Watt, bellekler her 128 MB'ta 10 Watt, USB aygıtlar 8 Watt, işlemci fanları 2-4 Watt kullanır. Tabi bunlar modelden modele farklılık göstermekte. Siz de sisteminizde olan aygıtların ne kadar Watt harcadı klarını internette araştırarak bulabilirsiniz. Örneğin sizin sizteminiz 250 Watt güç kullanıyor. Bunun yüzde 15-20 fazlası Watt enerji veren bir güç kaynağı sizin sisteminizi sorunsuz çalıştırması için yeterli olacaktır.

Kaliteli ve kalitesiz güç kaynakları arasındaki farklar

Kalitesiz güç kaynaklarıyla kalite güç kaynakları arasındaki en büyük fark, verdikler Watt değeridir. Kalitesiz güç kaynakları daha önceden de belirttiğimiz gibi üzerlerinde yazan gerçek Watt değerinin yarısı ya da daha azı kadar enerji verirler. Kaliteli güç kaynaklarıysa üzerinde yazan gerçek Watt değerini verirler. Örneğin kaliteli bir 400 Watt güç kaynağı, gerçekten de 400 Watt enerji verir. Kalitesiz güç kaynaklarında voltaj ve devre koruma sistemleri bulunmamakta.

Voltaj ve devre koruma sistemleri güç kaynakları için çok önemli. Özellikle ülkemizde elektrik şebekesinin altyapısının sağlam olmamasından dolayı, sürekli voltaj gidip gelmeleri yaşanmakta. Bu voltaj gidip gelmelerinde voltaj koruması olmayan güç kaynakları heran yanma tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor. Ya da en ufak bir voltaj dü şüklüğünde anında kapanarak, bilgisayarın baştan başlatılmasına sebep oluyorlar. Sırf bu yüzden saatlerce uğraştığınız ve kaydetmeyi unuttuğunuz belgelerinizi, yazılarını kaybedebilirsiniz. Halbuki, voltaj koruması olan bir güç kaynağı kullandığınızda, voltaj düşüklüğü tolere edilebildiğinden, bilgisayarı nız kapanmadan bu durumu atlatabilirsiniz.

Devre koruma özelliği de güç kaynakları nı kısa devre yapmaya ve yanmalara, patlamalara karşı korumaktadırlar. Kaliteli güç kaynaklarının üzerinde çeşitli standartlara uyduklarına dair sertifikalar ve güvenlik belgeleri olur. Kalitesiz güç kaynaklarında ise bu sertifikalar olsa bile genelde onlar sahtedir. Bu sebeple sertifikaya da çok aldanmamak lazım Kullandığımız güç kaynağını kaliteli olup, olmadığını anlamanın bir diğer yolu da, elimize alıp tartarak ağırlığını ölçmek ve kullanılan malzemenin kalitesini dokunarak hissetmektir. Kalitesiz ve basit güç kaynakları, adı üzerinde kalitesiz malzemeden üretilirler ve genelde malzemelerinden çalınmıştır.

Yani olması gereken devreler, korumalar, sistemler bu güç kaynaklarına konmamıştır. Bu sebeple hafiftirler. Kaliteli güç kaynakları ise ağırdır. Elinize aldığınızda ağırlığı hissederseniz. Kullanılan malzeme kalitelidir ve dokununca bile farkını hissettirir. Gerekli olan tüm sistemler içlerine entegre edildiğinden, içleri doludur. Ayrıca, sistemlerinize güç aktarmak kullanılan kablolarda oldukça kaliteli malzemeden yapılmışlardı r. Yani bir güç kaynağının kaliteli olup, olmadığını anlamak için yapmamız gereken işlemlerden biri de elimize alıp tartmaktır. Güç kaynaklarının arkasında genelde AC (alternatif akım) girişleri için bir anahtarcı k görürüz.

Bu anahtarcık akımın 110V ile 220V arasında değiştirilmesini sağlar. Biz Türkiye'de 220V kullanıyoruz. Amerika'da ise 110V kullanılıyor. Kaliteli güç kaynaklarının çoğunda bu anahtarcık bulunmaz. Çünkü bu akım değişikliği ayarını kendileri otomatik yapabilir. PFC (Power Factor Correction) adı verilen bu sistem eğer güç kaynağı tarafından otomatik gerçekleştiriliyorsa, buna Aktif PWC denir. Aktif PWC'de sistem kendisi otomatik olarak akımı ayarlar. Güç kaynağınızda bu özelliğin olup olmaması şart değildir ama olması sizin için avantajdır.