Kartların fiyatı okuma ve yazma hızlarıyla orantılı olarak değişiklik gösteriyor. Ucuz etin yahnisini sevmeyenler bazı noktalara dikkat etmek zorunda

Dijital fotoğraf makinelerinde temel depolama ortamı flash kartlar. Bazı modellerde yer alan 10 - 20 MB dahili bellek nedeniyle bu kartların kullanımı şart değilse de kartsız kullanım hemen hemen mümkün değil. Hemen hemen dedik çünkü piyasaya yeni çıkan Sony Cyber-Shot DSC-G1 dijital fotoğraf makinesinde dahili bellek 2 GB. fiimdilik oldukça pahalı olan bu model sayesinde bellek almak zorunda değilsiniz.

Yine de piyasadaki modellerin çoğu fiyat bakımından iddialı oynamak için dahili belleği çok düşük tutuyor. Alıcılar ortalama 6–8 MP seviyesine çıktığı için tek bir fotoğraf 3–4 MB yer alabiliyor. Bu nedenden ötürü hafıza kartı almadan önce dikkatli bir seçim yapmak gerekiyor.

Yakında 1 GB altı kart kalmayacak

Birkaç sene öncesine kadar 256 – 512 MB'lık kartlar lüks sayılıyordu. şimdilerde kartların boyutunu belirtmek için MB yerine GB terimini kullanıyoruz. Çünkü katlanan depolama kapasiteleri nedeniyle 1 GB'ın altındaki modellere olan ilgi düştü. Bugün 1 GB'lık SD kartları 18 YTL'den başlayan fiyatlarla alabilecek duruma geldik.

Bu saatten sonra 1 GB pahalı deyip aşağısına inmenin hiç manası yok. Ancak kapasite ilerledikçe format değişiklikleri yaşanmadı değil. Almışken daha yüksek kapasitelisini alayım derken uyumsuzluk sorunuyla da karşılaşabilirsiniz. Bununla ilgili detayları yazının ilerleyen bölümünde bulabilirsiniz. Dijital fotoğraf makinelerinin ilk zamanlarda hakim olan Flash depolama formatları Compact Flash (CF) ve Smart Media (SM) idi.

Ama bunların öncesinde Flash kart olmayan ama depolama için kullanılan bir format daha vardı. İlk kez 1997 yılında sunulan Sony Mavica serisi dijital fotoğraf makineleri çekilen fotoğrafları doğrudan diskete kaydediyordu. Kaydetmesine ediyordu ama disketin oldukça yavaş olan hızı nedeniyle bir fotoğraf çektikten sonra ikincisini çekmek için saniyelerce beklemek gerekiyordu.

Sony'nin bu serisi elbet dijital depolama imkanıyla epey ilgi gördü çünkü benzersizdi. Sony bir ara Mavica'nın 8 cm çaplı mini CD'lere kayıt yapabilen versiyonunu da hazırladı. Ama Sony'nin daha sonraki uzun soluklu seçimi Memory Stick oldu. Kısa adıyla MS olarak bilinen Flash karta geçiş sırasında disketten MS'e dönüştürücü adaptör de kullanıldı. fiimdilerde tüm Sony dijital kameralar MS ve türevlerini destekliyor. Bugünkü duruma bakarsak Memory Stick formatı Sony ile özdeşleşti. Diğer üreticiler hiçbir zaman MS tercih etmedi. Zaten Sony de bu formatın üretim lisansını sadece Lexar ve San- Disk'e vermişti.

MS'in ilk versiyonu yavaş ve büyüktü. Depolama kapasitesi ve okuma hızını arttırmak için MS Pro piyasaya sürüldü. Daha sonraki aşamadaysa boyutu yarıya düşürmek için MS Pro Duo çıkarı ldı. Bu son versiyon fiziksel boyutları itibariyle SD/MMC kartlarla rekabet halindeydi. En son olarak tırnak kadar küçük olan microSD ile rekabet için Memory Stick Micro (M2) tanıtıldı. Farklı MS formatları arasında dönüşüm yapmaya yarayan adaptörler bulunuyor. M2'nin asıl hedefi cep telefonları. MS Pro Duo ise Sony dijital fotoğraf makinelerinin temel depolama ortamı.

Memory Stick modelleri Sony ile özdeşleşti

Sony'i kendi halinde bir kenara ayırırsak piyasanın hakimi SD karttır diyebiliriz. Biraz daha geriye dönersek disket üzerine depolamadan sonra CF ve Smart Media'nı n ortaya çıktığını görürüz. CF ve boyut anlamında kardeşi olan Microdrive en başta oldukça ilgi gördü. CF kartlarda Flash bellek bulunuyor ama boyut ve bağ- lantı olarak aynısı olan Microdrive içinde küçük boyutlu bir sabit disk mevcut.

CF ve Microdrive ATA bağlantısını temel alıyor. Küçük bir IDE bağlantısını içeren CF ve Microdrive, cihazlar tarafından sabit disk olarak tanınıyor. Bu sayede çok yüksek okuma ve yazma performansı elde ediliyor. Örneğin iPod Mini içinde Microdrive bulunuyor. CF kartların yegane derdi büyük boyutları. O esnada karşılarındaki rakipse Toshiba'nın geliştirdiği SmartMedia kartlardı. CF'den çok daha küçük olan SM'in sorunu 128 MB'lık depolama kapasitesi sınırıydı.

SM'nin destekçileri Fuji ve Olmypus idi. Bu iki firmanın ürünlerinde SM hafıza kartları kullanılıyordu. Depolama sınırı nedeniyle SM'in görevini Fuji ve Olympus'un geliştirdiği xD hafı za kartları aldı. xD kartları, SM kartları üreten Samsung ve Toshiba firmaları üretti. SD kartlardan küçük olan xD kartlar Fuji ve Olmypus modellerinle sınırlı kaldı.

Bugün hala Fuji ve Olmypus dijital fotoğraf makinelerinde xD kart yuvası ve desteği var. Kısacası xD'nin durumu MS gibi görülebilir. Sony ürünlerinde patentli formatı MS'i kullanıyor. Fuji ve Olympus ise ürünlerinde patentli formatı xD'yi kullanarak yaşatmaya devam ediyor. Fuji'nin bazı modellerinde çift kart yuvası var. xD yanında SD kart yuvası bulunması dikkatlerden kaçmıyor. Bugünkü duruma bakarsak SM ve MS ortadan kalktı, CF iyice azaldı.

En yaygın formatlar SD, MS Pro Duo, xD ve CF. Sony alanların tek şansı MS Pro Duo. Fuji ve Olympus alanlar xD ile yoluna devam edecek. Üst seviye profesyonel modeller hariç CF kullanımı yok denecek kadar azaldı. Diğer pek çok firmanın ürününde SD hafıza kartı kullanılıyor. Panasonic, Toshiba ve SanDisk katkılarıyla geliştirilen SD formatı dijital fotoğraf makineleri dışında cep telefonları, cep bilgisayarları, MP3 çalar ve GPS alıcıları gibi pek çok cihaz tarafı ndan kullanılıyor. Daha sonraları miniSD ve microSD adlı küçük boyutlu türevleri çıktı. Bir diğer değişim SDHC (Secure Digital High Capacity) oldu.

SD kartların depolama kapasitesi 2 GB'a ulaşınca teknik özelliklerin değişmesi gerekti ve üst modeller SDHC olarak adlandırıldı. SD ve SDHC kartlar birebir uyumlu değil. SDHC kartı destekleyen cihaz SD kartı da destekliyor ama tam tersi geçerli değil. Dijital fotoğraf makinem için almışken 4 GB'lık bir SD kart alayım derseniz bu kartın aslı nda SDHC olduğunu görürsünüz. Dijital fotoğraf makinesini SDHC değil sadece SD destekliyorsa 4 GB'lık kartı tanımayabilir, tanısa bile sağlıklı biçimde veri kaydedemeyebilir.

Yavaş kartlar seri çekimleri imkansız kılabilir

Demek oluyor ki cihazlar için hafıza kartı alırken sadece tipini ve boyutunu değil standardını da bilmek zorundayız. Cihazınız çekilen fotoğrafları JPEG olarak saklıyorsa (çoğu böyledir) fotoğrafları verimli biçimde depolayabilirsiniz. Sıkıştırılmamış RAW ve TIFF formatları çok daha fazla yer kaplar. JPEG dosyalarını kullanıyorsanız 1 GB'lık kartlara çok sayıda fotoğraf depolayabilirsiniz.

MS Pro Duo ve CF kartların depolama kapasitesi arttıkça önemli bir değişiklik yaşanmıyor ama SD kartların 2 GB'dan sonra SDHC halini aldığını unutmamalı ve SDHC desteklemeyen cihazlarla birlikte SDHC kartları kullanmamalı sınız. Üreticisi, türü ve kapasitesi aynı olan ama fiyatları farklı olan iki hafıza kartının arasındaki fark ne olabilir? Elbette yazma ve okuma hızları. Aman canım ne olacak fotoğrafları bilgisayara aktarırken acele etmiyorum ki diyorsanız tek farkın bu olmadığını bilmelisiniz.

Hafıza kartlarının kapasitesi arttıkça dosya aktarma süreleri uzayabiliyor. Sadece karttan bilgisayara aktarımı değil aynı zamanda dijital fotoğraf makinesinin karta yazma hızını da düşünmelisiniz. Karttan bilgisayara aktarım sırasında kartın okuma hızı, fotoğraf çekimleri sırası ndaysa kartın yazma hızı öne çıkar. Piyasada satılan bir kart üzerinde 25 MB/saniye yazıyorsa muhtemel bu hız okuma hızıdır.

Yazma hızları okuma hızlarından çok daha düşük olabilir. Okuma hızı yüksek, yazma hızı düşük bir kart alırsanız fotoğraf makinesi dosyaları saklarken beklemek zorunda kalır. İşin daha da kötüsü hem yazma hem de okuma hızı düşük olan kartların piyasada yaygın olarak bulunması. En ucuz modellerden yüksek hız beklemek yanlış olur. Bir miktar daha fazla ödeme yaparak yazma hızı yüksek bir kart satın alabilirsiniz. Yazma hızı yüksek olan hafıza kartları dijital fotoğraf makinesinin çekim hızını yavaşlatmaz.

Hele hele dijital fotoğraf makinesi seri çekim yapabiliyorsa kartın etkisi büyük. Saniyede 2 kare çekim yapabilen bir fotoğraf makinesi satın aldınız ve yeni kartınızı taktıktan sonra cihazın saniyede 1 kare bile çekemediğini gördüyseniz büyük ihtimalle suç makine üreticisinde değil hafıza kartındadır.

133X gibi değerler aklınızı karıştırmasın

Hafıza kartlarının hızını belirmek için X cinsinden bir değer belirtiliyor. Bu adlandı rma CD sürücülerdeki 52X tarzı adlandı rmaya benziyor. 66X, 150X, 266X gibi değerler genelde kartların okuma hızı- nı temsil eder. CD sürücülerde olduğu gibi 1X'in karşılığı saniyede 150 KB veri aktarımı. Buna göre 100X etiketli bir hafıza kartının saniyede 14.64 MB veri aktarması gerekir. Böylece kısa yoldan kartların performansı hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.

Ancak daha önceden de söylediğimiz gibi 100X etiketli kartın okuma hızı 14.64 MB/saniye iken yazma hızı 33X yani 4.88 MB/saniye olabilir. Önerimiz, kartları satın almadan önce üretici sitesine girip teknik özellikleri keşfetmeniz ya da dergilerde ve sitelerde yayı nlanan test raporlarını okumanız. Bir diğer önerimizse mutlaka USB 2.0 destekli kart okuyucu kullanmanız. Dijital fotoğraf makinelerinde USB 2.0 bağlantısı olsa da kabloyla yapılan dosya aktarımları oldukça yavaş. Kartı cihazdan çıkarıp okuyucuyla kullanmak daha başarılı bir çözüm.

Yeni nesil bellek kartları

SD formatının bir diğer avantajı SDIO olarak adlandırılan standardı desteklemesidir. Bu standart sayesinde SD kart biçimli aksesuarlar cep bilgisayarlarıyla kullanı labiliyor. Kalifornia kökenli Eye-Fi firması farklı bir çalışma yürüterek Wi-Fi alıcı içeren SD kart üretmeyi başardı. Bu özel kartın dijital fotoğraf makinelerine getirisi kablosuz dosya aktarımı.

Bu sayede kart okuyucuyla ve USB kabloyla uğraşmadan fotoğrafları bilgisayara gönderebileceğ iz. Elbette hız kart okuyucuya göre biraz daha düşük olacak. Wi-Fi destekli SD kartı n bir diğer artısı fotoğrafları doğrudan paylaşım sitesine göndermek olacak. 2 GB kapasiteli modelin 100 USD'den satışa sunulması bekleniyor. Bunu da not olarak belirtmiş olalım. Akla gelen bir diğer konu, SD kart alacakken microSD ya da miniSD almak, MS alacakken M2 kart almak. Daha küçük boyutlu yeni modellerle birlikte dönüştürücü adaptör veriliyor.

M2 veya microSD alıp bunları cep telefonuyla kullanabilir, gerektiğinde adaptörü takıp dijital kameraya aktarabilirsiniz. Dijital fotoğraf makinesini ayda bir iki kez kullananlar için iyi bir çözüm olabilir. Fakat küçük boyutlu kartların performansı biraz daha geride kalıyor. Ek olarak fiyatları da belirli oranda daha yüksek. Görünen o ki son seçim size kalıyor.